Menopoz nedir ? Tedavi edilmeli midir ?

Sevgili Okurlar,

Bugun son zamanlarda oldukça polemik konusu olan menopoz ve tedavisinden bahsedecegim.

Kadinlarda aybasi halinin bitmesi durumuna menopoz denir.

Erkeklerle kadinlarin dogasindaki en buyuk farkliliklardan biri, ureme hucresi (sperm hucresi ya da ovocyte) uretme kapasitelerindedir.

Soyle ki bir kiz çocugu dunyaya geldiginde yumurtaliklarinda belli sayida yumurta hucresi vardir (yaklasik 1 milyon kadar) ve her ay bunlarin belli bir miktarini tuketir.Puberté yani ergenlik çagina gelindiginde sadece 300 bin kadar yumurta (ovocyte) kalmistir.Yumurtaliklarda yumurta hucresi (ovocyte) bittigi zaman bir daha adet gorulmez ve buna menopoz denir.

Erkeklerde ilerleyen yasa ragmen sperm hucreleri az da olsa uretilmeye devam eder. Bu yuzden menopozun erkeklerde karsiligi olan andropoz çok daha yavas ilerleyen bir olgudur.

Kadin yumurtaliklarinda (ovaires) yumurta (ovocyte) bittigi zaman, tekrar yumurta urettirmek tedavi ile mumkun degildir. Bu yuzden ornegin erken menopoza girmis (40 yasindan once) bir kadinin çocuk sahibi olmasi ancak yumurta nakli ile mumkun olur.

Fransa’da kadinlarin ortalama menopoza girme yasi 53 Turkiye’de ise ortalama 47’dir.

Menopoz kadinlarda çok onemli olan œstrogène hormonunun da artik yumurtaliklar tarafindan uretilememesi demektir ki bunun kisa vadede ve uzun vadede hissedilen sonuçlari vardir.

Kisa vadede yukarida da belirttigimiz gibi adetlerin kesilmesi, ter basmasi, çarpinti, sinirlilik, uykusuzluk, cinsel isteksizlik, depresyon gibi sorunlar, uzun vadede ise kardiyo-vaskuler sorunlar, kemik erimesi (ostéoporose) vajina atrofisi  gibi sorunlar ortaya çikar.

Kadinlarin yasama surelerinin ozellikle bati ulkelerinde giderek uzamasi (Fransa’da 82 Turkiye’de 74) bir hastalik olmayip dogal bir durum olan « menopoz »un tedavi edilip edilmemesi konusunu gundeme getirmistir.

Menopoz tedavisi artik vucut tarafindan uretilmesi kesilen œstrogène hormonunun disaridan verilmesi ile yapilir.

Tedavi kisa vadede ates/ter basmasi, sinirlilik vs gibi yukarida degindigimiz sorunlari duzelttigi gibi uzun vadede kardiyovaskuler riski azaltir ve kemik erimesini de geciktirir.

Bu yuzden yaklasik 10 yil oncesine kadar neredeyse sistematik olarak onerilen menopoz tedavisi, tedaviye bagli olarak ozellikle meme kanseri oraninin artabilecegi tesbit edildikten sonra biraz gozden dusmustur.

Gunumuzde menopoz tedavisi fazla risk faktoru içermeyen kadinlara onerilmekte ve tedavi sirasinda duzenli olarak doktor kontrolu altinda bulunulmasi tavsiye edilmektedir.Tedavi bir zorunluluk degildir. Hasta ve doktor arasinda tedavinin olumlu yonleri ve riskleri hesaplandiktan sonra yapilip yapilmamasina birlikte karar verilir.

Saglicakla kalin.

Dr Serdar DALKILIC

CHG de Longjumeau – Service de Gynécologie-Obstétrique